Prawo do naprawy sprzętu sprzątającego w UE. Co naprawdę obejmuje odkurzacze, roboty, urządzenia pionowe i mopy elektryczne?

Artykuł opracowany na podstawie stanu prawnego na dzień 3.08.2027

Najważniejsze wnioski

• Klasyczne odkurzacze sieciowe są wymienione w systemie Right to Repair poprzez rozporządzenie nr 666/2013, ale zakres obowiązków trzeba odczytywać zgodnie z wymaganiami rzeczywiście zapisanymi w tym rozporządzeniu.
• Odkurzacze pionowe akumulatorowe są wyłączone z zakresu rozporządzenia nr 666/2013.
• Roboty sprzątające są z tego rozporządzenia wyłączone wprost.
• Odkurzacze myjące, piorące i wet & dry również są wyłączone.
• Mopy elektryczne bez funkcji zasysania nie są odkurzaczami w rozumieniu rozporządzenia nr 666/2013.
• Nowe unijne ramy ekoprojektu umożliwiają rozszerzanie w przyszłości wymagań dotyczących trwałości, części, demontażu i naprawialności, ale same ramy nie oznaczają jeszcze, że wszystkie takie wymagania już obowiązują dla robotów i odkurzaczy akumulatorowych.

Czym jest unijne prawo do naprawy?

Podstawowym dokumentem jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów.
Dyrektywa ma ułatwić konsumentom wybór naprawy zamiast zakupu nowego produktu. Wprowadza między innymi:

• obowiązek naprawy wybranych grup towarów,
• europejski formularz informacji o naprawie,
• zasady informowania o usługach naprawczych,
• europejską platformę internetową napraw,
• ograniczenia dotyczące utrudniania napraw,
• dodatkową zachętę do wyboru naprawy w ramach odpowiedzialności sprzedawcy.

Najważniejsze jest jednak zastrzeżenie zawarte w samej dyrektywie: obowiązek naprawy nie obejmuje automatycznie wszystkich rzeczy.
Art. 5 ust. 1 przewiduje, że producent naprawia na wniosek konsumenta towary, dla których w aktach wymienionych w załączniku II ustanowiono wymagania dotyczące możliwości naprawy — i robi to w zakresie określonym w tych wymaganiach. Producent nie ma obowiązku wykonania naprawy, jeżeli jest ona niemożliwa.
To jedno zdanie ma zasadnicze znaczenie. Nie wystarczy, że urządzenie jest AGD, ma silnik albo można je technicznie rozebrać. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy dana grupa produktów jest objęta właściwym aktem unijnym i co dokładnie ten akt nakazuje.

Dyrektywa a rozporządzenie – dlaczego ta różnica jest ważna?

Dyrektywa określa rezultat, który państwa Unii mają osiągnąć, ale wymaga wdrożenia do prawa krajowego. Rozporządzenie unijne obowiązuje natomiast bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich.
W praktyce w przypadku prawa do naprawy działają obok siebie różne poziomy przepisów:

1. dyrektywa 2024/1799 określa wspólne zasady promowania naprawy;
2. krajowa ustawa wdraża te zasady do prawa polskiego;
3. szczegółowe rozporządzenia ekoprojektowe wskazują wymagania dotyczące konkretnych grup urządzeń;
4. ogólne przepisy konsumenckie regulują reklamację, odpowiedzialność sprzedawcy i gwarancję.

Nie należy więc mieszać prawa do odpłatnej naprawy po zakończeniu odpowiedzialności sprzedawcy z reklamacją wadliwego produktu.

Naprawa po zakupie a reklamacja – to nie jest to samo

Niezgodność towaru z umową

Jeżeli urządzenie jest niezgodne z umową, konsument kieruje reklamację do sprzedawcy. Może żądać przede wszystkim naprawy lub wymiany, a w określonych przypadkach także obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy.

Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności towaru z umową jest obowiązkowa i dotyczy wszystkich towarów konsumpcyjnych, niezależnie od tego, czy dany produkt jest objęty szczególnymi przepisami ekoprojektu.

Gwarancja

Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, najczęściej producenta lub dystrybutora. Jej zakres wynika z dokumentu gwarancyjnego. Gwarant może ustalić czas ochrony, procedurę zgłoszenia i zakres świadczeń, o ile postanowienia te nie odbierają konsumentowi praw wobec sprzedawcy.

Prawo do naprawy po okresie odpowiedzialności sprzedawcy

Dyrektywa R2R tworzy dodatkowy mechanizm. W określonych przypadkach konsument ma mieć możliwość zwrócenia się do producenta o naprawę także poza zwykłą odpowiedzialnością sprzedawcy. Taka naprawa nie musi być bezpłatna. Może zostać wykonana za cenę, która powinna być rozsądna, a producent może powierzyć jej wykonanie podwykonawcy.

 

Kiedy producent ma obowiązek naprawy?

Z art. 5 dyrektywy wynika kilka podstawowych zasad.

Producent:

• naprawia objęty towar na wniosek konsumenta;
• może wykonać naprawę samodzielnie lub przez podwykonawcę;
• może pobrać opłatę;
• nie jest zobowiązany do naprawy, jeżeli jest ona niemożliwa;
• nie powinien odmawiać wyłącznie dlatego, że wcześniejszą naprawę przeprowadził niezależny serwis lub sam użytkownik;
• nie powinien stosować nieuzasadnionych barier utrudniających naprawę;
• w przypadku udostępniania części i narzędzi powinien oferować je po cenie, która nie zniechęca do naprawy.

Dyrektywa stanowi również, że producenci nie mogą utrudniać niezależnym podmiotom korzystania z:

• części oryginalnych,
• części używanych,
• kompatybilnych części zamiennych,
• części wykonanych metodą druku 3D,

jeżeli części te są zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa oraz przepisami dotyczącymi własności intelektualnej.

Nie oznacza to jednak, że każda część zamienna do każdego produktu musi być sprzedawana każdemu konsumentowi. Konkretne okresy dostępności części, katalog podzespołów i grupa uprawnionych odbiorców mogą wynikać ze szczegółowych przepisów dla danej kategorii produktu.

Czy producent może odmówić, bo naprawa jest nieopłacalna?

Dyrektywa przewiduje wyjątek, gdy naprawa jest niemożliwa. W motywach aktu wyjaśniono jednak, że producent nie powinien odmawiać wyłącznie z powodów ekonomicznych, na przykład tylko dlatego, że części zamienne są drogie. Nie powinien też odmawiać wyłącznie z tego powodu, że urządzenie było wcześniej naprawiane poza siecią autoryzowaną.

Nie znaczy to, że każda naprawa musi mieć niską cenę. Dyrektywa nie wprowadza jednego unijnego cennika ani maksymalnej stawki roboczogodziny. Posługuje się pojęciem rozsądnej ceny, która nie powinna zniechęcać do skorzystania z naprawy.

Czy po naprawie odpowiedzialność sprzedawcy wydłuży się o rok?

Dyrektywa zmienia także zasady obowiązujące w ramach odpowiedzialności sprzedawcy. Jeżeli konsument wybiera naprawę jako sposób doprowadzenia towaru do zgodności z umową, okres odpowiedzialności ma zostać jednorazowo wydłużony o 12 miesięcy.

Nie chodzi tu o każdą odpłatną wizytę w serwisie po wielu latach użytkowania. Przedłużenie dotyczy naprawy wybranej w ramach odpowiedzialności sprzedawcy za brak zgodności towaru z umową.

Szczegóły stosowania tej zasady w Polsce zależą od przepisów krajowych wdrażających dyrektywę.

Europejski formularz informacji o naprawie

Dyrektywa wprowadza wzór europejskiego formularza informacji o naprawie. Ma on ułatwić porównanie ofert różnych serwisów.

Formularz może zawierać między innymi:

• dane serwisu,
• opis urządzenia,
• charakter usterki,
• proponowany zakres naprawy,
• cenę,
• czas realizacji,
• koszty transportu,
• okres ważności oferty.

Korzystanie z formularza przez serwis jest dobrowolne. Jeżeli jednak przedsiębiorca zdecyduje się go przekazać, formularz powinien być bezpłatny. Osobno może zostać naliczony wcześniej uzgodniony koszt diagnostyki, gdy rozpoznanie usterki wymaga wykonania pracy, kontroli lub transportu urządzenia.

Warunki wskazane w formularzu nie mogą zostać jednostronnie zmienione przez 30 dni od przekazania formularza, chyba że strony uzgodnią dłuższy okres. Jeżeli konsument przyjmie ofertę w tym czasie, serwis ma wykonać naprawę na podanych warunkach.

Reklamacja u sprzedawcy, gwarancja i naprawa po okresie ochrony to trzy odrębne mechanizmy.

Jakie odkurzacze są objęte rozporządzeniem nr 666/2013?

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 666/2013 ustanawia wymagania ekoprojektu dla odkurzaczy elektrycznych zasilanych z sieci, w tym odkurzaczy hybrydowych, które mogą pracować zarówno z sieci, jak i z akumulatora.

W art. 1 ust. 2 zapisano wyłączenia. Rozporządzenie nie obejmuje:

• odkurzaczy do pracy na mokro,
• odkurzaczy wet & dry,
• odkurzaczy akumulatorowych,
• robotów sprzątających,
• odkurzaczy przemysłowych,
• odkurzaczy centralnych,
• polerek do podłóg,
• odkurzaczy zewnętrznych.

Oznacza to, że słowo „odkurzacz” w załączniku II do dyrektywy R2R nie może być czytane potocznie jako każde urządzenie, które zbiera kurz.

Klasyczne odkurzacze przewodowe

Klasyczny odkurzacz podłączany do gniazdka mieści się co do zasady w zakresie rozporządzenia nr 666/2013, o ile nie należy do jednej z wyłączonych kategorii.

Rozporządzenie ustanawia między innymi wymagania dotyczące:

• poboru energii,
• mocy znamionowej,
• skuteczności zbierania kurzu,
• reemisji kurzu,
• poziomu hałasu,
• trwałości węża,
• żywotności silnika.

Od września 2017 r. wąż, jeżeli występuje, powinien pozostać użyteczny po 40 000 oscylacji pod obciążeniem, a żywotność robocza silnika powinna wynosić co najmniej 500 godzin według opisanej procedury testowej.

Rozporządzenie wymaga również, aby w części strony internetowej przeznaczonej dla profesjonalistów znajdowały się informacje potrzebne do niedestrukcyjnego demontażu podczas konserwacji, w szczególności w odniesieniu do:

• węża,
• wlotu ssącego,
• silnika,
• obudowy,
• przewodu zasilającego.

Przewidziano także informacje dotyczące demontażu, recyklingu, odzysku i postępowania po zakończeniu eksploatacji.

Rozporządzenie obejmuje odkurzacze sieciowe, ale wyłącza między innymi roboty, urządzenia akumulatorowe oraz sprzęt pracujący na mokro.

Czego rozporządzenie nr 666/2013 nie mówi wprost?

Nie zawiera ono tak rozbudowanego katalogu części zamiennych i okresów ich obowiązkowej dostępności, jaki występuje w nowszych regulacjach dla niektórych innych urządzeń AGD.

Dlatego nie należy na jego podstawie twierdzić, że producent klasycznego odkurzacza musi przez określoną liczbę lat sprzedawać każdemu użytkownikowi:

• każdy element obudowy,
• płytę elektroniczną,
• turbinę,
• koło,
• szczotkę,
• silnik,
• przewód,
• wszystkie elementy złączne.

Można natomiast wskazać, że odkurzacze objęte rozporządzeniem zostały wymienione w załączniku II dyrektywy R2R, a zakres obowiązku naprawy trzeba ustalać zgodnie z wymaganiami dotyczącymi możliwości naprawy rzeczywiście zawartymi w tym akcie.

Odkurzacze pionowe akumulatorowe

Typowy współczesny odkurzacz pionowy działa wyłącznie z akumulatora. Taki produkt jest odkurzaczem akumulatorowym, a więc należy do kategorii wyłączonej z rozporządzenia nr 666/2013.

Nie zmienia tego fakt, że urządzenie ma:

• wymienny akumulator,
• stację ładującą,
• elektroszczotkę,
• rurę i końcówki podobne do odkurzacza przewodowego.

Jeżeli główne urządzenie pracuje z energii zgromadzonej w akumulatorze, nie staje się odkurzaczem sieciowym tylko dlatego, że ładowarka jest podłączana do gniazdka.

Na podstawie obecnego rozporządzenia nr 666/2013 nie można więc przypisać wszystkim odkurzaczom pionowym takich samych obowiązków jak klasycznym odkurzaczom sieciowym.

Nie odbiera to konsumentowi prawa do reklamacji wadliwego urządzenia u sprzedawcy. Oznacza jedynie, że szczególny obowiązek naprawy z art. 5 dyrektywy R2R nie może być automatycznie wyprowadzany z rozporządzenia nr 666/2013 dla urządzenia, które zostało z jego zakresu wyłączone.

Odkurzacze pionowe z przewodem

Nie każdy odkurzacz pionowy jest akumulatorowy. Starsze i prostsze modele mogą być zasilane bezpośrednio z sieci.

W takim przypadku sama pionowa konstrukcja obudowy nie przesądza o wyłączeniu. Trzeba sprawdzić:

• sposób zasilania,
• funkcję urządzenia,
• czy sprzęt pracuje na sucho,
• czy nie jest polerką,
• czy nie należy do kategorii wet lub wet & dry.

Odkurzacz pionowy zasilany z sieci, przeznaczony do odkurzania na sucho, może mieścić się w zakresie rozporządzenia nr 666/2013. Ocena zależy więc od rodzaju produktu, a nie od handlowej nazwy „odkurzacz pionowy”.

Roboty sprzątające

Roboty sprzątające są wprost wymienione wśród urządzeń wyłączonych z rozporządzenia nr 666/2013.

Dotyczy to zarówno prostych robotów odkurzających, jak i urządzeń wyposażonych dodatkowo w:

• mop,
• stację opróżniającą,
• system mycia padów,
• kamerę,
• laserową nawigację,
• dozownik detergentu,
• zbiorniki na wodę.

Nie można więc obecnie napisać, że każdy producent robota sprzątającego ma na podstawie dyrektywy R2R obowiązek wykonania odpłatnej naprawy po zakończeniu gwarancji tylko dlatego, że robot pełni funkcję odkurzacza. Robot został wyłączony z aktu, przez który „odkurzacze” trafiły do załącznika II dyrektywy.

Konsument nadal korzysta jednak z:

• odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową,
• dobrowolnej gwarancji, jeżeli została udzielona,
• ogólnych przepisów dotyczących usług naprawczych,
• przepisów o bezpieczeństwie produktów,
• warunków umownych oferowanych przez producenta lub serwis.

Brak objęcia rozporządzeniem nr 666/2013 nie oznacza więc, że robot może być bezkarnie sprzedawany jako nienaprawialny albo że sprzedawca nie odpowiada za wadliwy nowy produkt. Oznacza jedynie, że nie można zastosować do niego szczególnego obowiązku z dyrektywy R2R przez odwołanie do tego konkretnego rozporządzenia.

Robot mopujący bez funkcji odkurzania

Urządzenie, które porusza się automatycznie i wyłącznie myje podłogę, nie musi być odkurzaczem w rozumieniu rozporządzenia nr 666/2013.

Definicja odkurzacza odnosi się do urządzenia usuwającego zabrudzenia za pomocą przepływu powietrza wytwarzanego przez podciśnienie. Jeżeli robot jedynie rozprowadza wodę, szoruje lub zbiera ciecz mechanicznie bez działania jako odkurzacz, nie należy automatycznie klasyfikować go jako odkurzacza tylko dlatego, że jest sprzedawany w dziale sprzętu sprzątającego.

Odkurzacze myjące i urządzenia wet & dry

Rozporządzenie definiuje odkurzacz do pracy na mokro jako urządzenie, które nakłada na czyszczoną powierzchnię detergent na bazie wody albo parę, a następnie usuwa ciecz i zabrudzenia przepływem powietrza wytworzonym przez podciśnienie.

Oddzielnie definiuje urządzenia wet & dry, przeznaczone do zbierania większej ilości cieczy i jednocześnie posiadające funkcję odkurzania na sucho. Obie grupy zostały wyłączone z zakresu rozporządzenia nr 666/2013.

Do tej kategorii mogą należeć, zależnie od konstrukcji:

• odkurzacze piorące,
• ekstraktory natryskowo-ssące,
• odkurzacze warsztatowe na mokro i sucho,
• część pionowych urządzeń myjących,
• urządzenia natryskujące wodę i zasysające brudną ciecz.

Nie należy jednak przypisywać statusu wyłącznie na podstawie nazwy marketingowej. Dwa produkty określane jako „odkurzacz myjący” mogą działać inaczej.

Mopy elektryczne i floor washery

Określenie „mop elektryczny” obejmuje bardzo różne urządzenia:

• mop z obracającymi się padami,
• mop parowy,
• urządzenie z wałkiem myjącym,
• sprzęt rozprowadzający wodę i zbierający ją mechanicznie,
• pionowy odkurzacz myjący z kanałem ssącym,
• polerkę do podłogi.

Jeżeli urządzenie nie usuwa zabrudzeń przy pomocy przepływu powietrza wytworzonego przez podciśnienie, nie spełnia definicji odkurzacza z rozporządzenia nr 666/2013.

Jeżeli działa jako polerka podłogowa, jest wprost wyłączone.

Jeżeli nakłada płyn, a następnie zasysa brudną wodę, może odpowiadać definicji odkurzacza do pracy na mokro, który również jest wyłączony.

Wniosek jest prosty: dla mopów elektrycznych nie istnieje jedna odpowiedź oparta wyłącznie na nazwie produktu. Trzeba ustalić rzeczywistą funkcję i sposób działania urządzenia.

Mopy parowe

Mop parowy bez funkcji odsysania nie jest klasycznym odkurzaczem zasilanym z sieci w rozumieniu rozporządzenia nr 666/2013.

Jeżeli natomiast urządzenie nakłada parę, a później odsysa ciecz i zabrudzenia przy pomocy podciśnienia, może odpowiadać definicji odkurzacza do pracy na mokro. Ta kategoria jest jednak wyłączona z omawianego rozporządzenia.

Nie można zatem uznać, że każdy mop parowy jest objęty obowiązkami przewidzianymi dla odkurzaczy tylko dlatego, że służy do czyszczenia podłogi.

Polerki i szorowarki

Polerki podłogowe zostały wprost wyłączone z zakresu rozporządzenia nr 666/2013.

W przypadku szorowarek trzeba natomiast sprawdzić, czy urządzenie:

• tylko mechanicznie szoruje,
• rozprowadza płyn,
• zbiera wodę,
• posiada układ ssący,
• jest produktem konsumenckim czy profesjonalnym lub przemysłowym.

Nazwa „szorowarka” nie wystarcza do przypisania produktu do grupy odkurzaczy objętych Right to Repair.

Czy części zamienne muszą być dostępne przez 7 lub 10 lat?

Nie istnieje jedna ogólna zasada mówiąca, że każda część do każdego urządzenia AGD musi być dostępna przez 7 albo 10 lat.

Takie okresy pojawiają się w szczegółowych aktach dotyczących określonych grup produktów. Katalog części, okres ich dostępności oraz krąg odbiorców mogą różnić się między pralkami, chłodziarkami, zmywarkami czy wyświetlaczami.

W odniesieniu do odkurzaczy rozporządzenie nr 666/2013 nie ustanawia porównywalnego, rozbudowanego katalogu części z jednolitym okresem dostępności.

Dyrektywa R2R wskazuje, że części powinny być dostępne co najmniej przez okres wynikający z właściwego aktu unijnego. Nie tworzy jednak jednego wspólnego terminu dla wszystkich produktów.

Dlatego zdanie:

Producent każdego odkurzacza musi zapewnić wszystkie części przez 10 lat

nie znajduje oparcia w omawianych przepisach.

Czy producent musi udostępniać instrukcję serwisową każdemu?

Nie zawsze.

Szczegółowe przepisy mogą rozróżniać informacje przeznaczone dla:

• konsumenta,
• profesjonalnego serwisu,
• autoryzowanego serwisu,
• podmiotów zajmujących się recyklingiem,
• organów nadzoru rynku.

Rozporządzenie nr 666/2013 przewiduje między innymi część informacji dla profesjonalistów dotyczącą niedestrukcyjnego demontażu przy konserwacji. Nie oznacza to automatycznie, że każdy producent musi umieścić w publicznym internecie pełny schemat elektroniczny, listę kodów serwisowych i instrukcję rozebrania każdego elementu urządzenia.

Zakres dostępnych części i dokumentacji nie jest jednakowy dla wszystkich kategorii urządzeń.

Czy użycie zamiennika powoduje automatyczną utratę praw?

Samo użycie części kompatybilnej albo wcześniejsza naprawa w niezależnym serwisie nie może być jedynym powodem odmowy naprawy towaru objętego art. 5 dyrektywy.

Nie oznacza to jednak, że producent odpowiada za każdą szkodę spowodowaną wadliwym zamiennikiem lub nieprawidłową naprawą. Trzeba odróżnić:

• sam fakt wykonania niezależnej naprawy,
• rzeczywiste uszkodzenie wywołane podczas tej naprawy.

Dyrektywa zakazuje automatycznej odmowy opartej wyłącznie na tym, kto wcześniej naprawiał urządzenie. Nie znosi zasad odpowiedzialności za szkody powstałe wskutek niewłaściwej ingerencji.

Nowe przepisy ekoprojektu – co mogą zmienić?

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 ustanowiło nowe ramy ekoprojektu dla zrównoważonych produktów. Obejmuje bardzo szeroki zakres fizycznych towarów i umożliwia przyjmowanie szczegółowych wymagań dotyczących między innymi:

• trwałości,
• niezawodności,
• możliwości naprawy,
• demontażu,
• konserwacji,
• dostępności części,
• dostępności informacji naprawczych,
• możliwości modernizacji,
• zawartości materiałów z recyklingu,
• cyfrowego paszportu produktu.

To jednak rozporządzenie ramowe. Nie oznacza, że od dnia jego wejścia w życie każdy robot sprzątający musi spełniać wszystkie wymienione parametry.

Szczegółowe obowiązki dla danej grupy produktów powstają w odpowiednich aktach wykonawczych lub delegowanych. Dopiero taki akt może wskazać:

• jakie części muszą być dostępne,
• przez jaki czas,
• komu mają być sprzedawane,
• jakie informacje serwisowe trzeba udostępnić,
• które elementy mają być wymienne,
• jakie wymagania dotyczą baterii, elektroniki lub oprogramowania.

Dlatego informacje o przyszłym objęciu robotów albo odkurzaczy akumulatorowych należy przedstawiać jako kierunek regulacyjny, a nie jako obowiązujące dziś szczegółowe prawo.

Status wdrożenia dyrektywy w Polsce

Art. 22 dyrektywy zobowiązał państwa członkowskie do przyjęcia przepisów wdrażających najpóźniej do 31 lipca 2026 r. i stosowania ich od tego dnia.

W Polsce przygotowano projekt ustawy oznaczony numerem UC154, którego celem jest wdrożenie dyrektywy 2024/1799 do polskiego prawa. Oficjalna strona rządowa przedstawia dokument jako projekt ustawy implementującej prawo Unii.

Na dzień opracowania tego artykułu, czyli 3 sierpnia 2026 r., w sprawdzonych oficjalnych źródłach projekt UC154 nadal był prezentowany jako projekt. Nie należy więc opisywać jego propozycji jako obowiązującej ustawy bez potwierdzenia ogłoszenia ostatecznego aktu w Dzienniku Ustaw.

Dla konsumenta oznacza to, że przed powołaniem się na konkretny nowy przepis krajowy trzeba sprawdzić aktualny stan polskiej ustawy o prawach konsumenta.

Co dokładnie oznacza to dla użytkowników sprzętu sprzątającego?

Masz odkurzacz przewodowy

Sprawdź, czy urządzenie jest zwykłym odkurzaczem sieciowym pracującym na sucho. Taka kategoria jest objęta rozporządzeniem nr 666/2013.

Nie zakładaj jednak automatycznie, że każdy podzespół musi być dostępny przez 10 lat. Zakres praw wynika ze szczegółowych wymagań aktu oraz z krajowych przepisów wdrażających dyrektywę.

Masz odkurzacz pionowy akumulatorowy

Nadal masz prawa wobec sprzedawcy, jeżeli urządzenie jest niezgodne z umową. Możesz też korzystać z gwarancji.

Nie można jednak obecnie wyprowadzić pełnego szczególnego obowiązku naprawy z rozporządzenia nr 666/2013, ponieważ odkurzacze akumulatorowe zostały z niego wyłączone.

Masz robota sprzątającego

Robot również jest wprost wyłączony z rozporządzenia nr 666/2013.

Prawo do reklamacji i gwarancja nadal działają, ale szczególny obowiązek producenta z dyrektywy R2R nie obejmuje automatycznie robota przez sam fakt, że urządzenie odkurza.

Masz pionowy odkurzacz myjący

Trzeba sprawdzić jego konstrukcję. Jeżeli pracuje z wodą i zasysa brudną ciecz, może należeć do wyłączonej kategorii urządzeń wet albo wet & dry.

Masz mop elektryczny

Jeżeli nie wykorzystuje podciśnienia do zasysania zabrudzeń, nie jest odkurzaczem w rozumieniu rozporządzenia nr 666/2013.

 

Tabela: status poszczególnych urządzeń

Co powinien sprawdzić serwis lub sprzedawca?

Przed udzieleniem klientowi odpowiedzi warto ustalić:

1. jaki jest dokładny model urządzenia;
2. czy działa z sieci, akumulatora czy w obu trybach;
3. czy pracuje na sucho, mokro lub w obu trybach;
4. czy wykorzystuje zasysanie;
5. czy jest robotem;
6. czy jest urządzeniem konsumenckim, profesjonalnym lub przemysłowym;
7. czy wada jest zgłaszana w ramach reklamacji, gwarancji czy odpłatnej naprawy;
8. czy dla tej grupy produktów istnieje szczegółowy akt określający naprawialność;
9. jaki jest aktualny stan polskich przepisów wdrażających dyrektywę.

Bez tych informacji łatwo pomylić kilka zupełnie różnych podstaw prawnych.

Czego prawo do naprawy nie gwarantuje?

Dyrektywa nie gwarantuje, że:

• każda naprawa będzie bezpłatna;
• każda naprawa będzie ekonomicznie opłacalna;
• każdy element będzie sprzedawany bezpośrednio konsumentowi;
• każdy produkt będzie naprawiany bez ograniczeń czasowych;
• producent będzie musiał odtworzyć część, której nie da się już zgodnie z prawem lub technicznie wykonać;
• niezależny serwis uzyska dostęp do każdego narzędzia diagnostycznego bez spełnienia wymogów bezpieczeństwa;
• wszystkie roboty, odkurzacze pionowe i mopy zostaną od razu objęte identycznymi zasadami.

Prawo do naprawy tworzy ramy wspierające naprawę. Nie zastępuje jednak szczegółowych wymagań dla poszczególnych grup produktów.

Co może zmienić się w najbliższych latach?

System jest otwarty na rozszerzanie.

Załącznik II do dyrektywy może być aktualizowany, gdy Unia przyjmie nowe przepisy zawierające wymagania dotyczące naprawialności. Komisja ma możliwość dodawania kolejnych aktów prawnych do wykazu.

Jeżeli powstaną nowe szczegółowe wymagania dla:

• robotów sprzątających,
• odkurzaczy akumulatorowych,
• urządzeń myjących,
• mopów elektrycznych,

ich status może się zmienić. Do tego czasu nie należy przedstawiać planowanych regulacji jako obowiązującego prawa.

Podsumowanie

Prawo do naprawy jest ważną zmianą, ale nie działa według prostej zasady: „każdy sprzęt elektryczny musi być naprawiany przez producenta”.

W przypadku sprzętu sprzątającego trzeba dokładnie sprawdzić kategorię urządzenia.

Najbardziej jednoznaczna jest sytuacja klasycznych odkurzaczy zasilanych z sieci i pracujących na sucho. To właśnie do tej grupy odnosi się rozporządzenie nr 666/2013 wymienione w załączniku II dyrektywy R2R.

Roboty sprzątające, odkurzacze akumulatorowe, urządzenia pracujące na mokro, wet & dry oraz polerki zostały z tego rozporządzenia wyłączone. Nie oznacza to braku jakiejkolwiek ochrony konsumenta, ale nie pozwala przypisywać im bez zastrzeżeń szczególnego obowiązku naprawy przewidzianego dla produktów objętych wymaganiami naprawialności.

Nowe ramy ekoprojektu mogą z czasem rozszerzyć szczegółowe obowiązki na kolejne grupy urządzeń. Dopóki jednak nie zostaną przyjęte odpowiednie akty, trzeba wyraźnie oddzielać obowiązujące prawo od planowanych zmian.

Stan prawny opracowania: 3 sierpnia 2026 r.
Materiał ma charakter informacyjny. W konkretnej sprawie konsumenckiej lub sporze z przedsiębiorcą należy sprawdzić aktualny tekst polskich przepisów albo skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów.

FAQ

Czy producent robota sprzątającego musi naprawić go po gwarancji?

Nie można tego automatycznie wyprowadzić z dyrektywy R2R poprzez przepisy dotyczące odkurzaczy, ponieważ roboty są wyłączone z rozporządzenia nr 666/2013. Producent może jednak oferować odpłatne naprawy na podstawie własnych warunków, a konsument zachowuje prawa wobec sprzedawcy i ewentualne prawa z gwarancji.

Czy odkurzacz pionowy jest objęty prawem do naprawy?

Zależy od sposobu zasilania i działania. Model akumulatorowy jest wyłączony z rozporządzenia nr 666/2013. Pionowy odkurzacz przewodowy pracujący na sucho może mieścić się w jego zakresie.

Czy użycie zamiennej baterii odbiera prawo do naprawy?

Sama wcześniejsza naprawa lub użycie zgodnej części nie może być jedynym powodem odmowy w przypadkach objętych art. 5 dyrektywy. Producent może jednak odmówić odpowiedzialności za konkretną szkodę, jeżeli rzeczywiście powstała ona wskutek wadliwej części lub nieprawidłowej ingerencji.

Czy producent musi sprzedać akumulator niezależnemu serwisowi?

Nie istnieje jedna wspólna zasada dla wszystkich urządzeń sprzątających. Obowiązek dostępności konkretnej części i krąg odbiorców muszą wynikać ze szczegółowych przepisów dotyczących danej grupy produktów.

Czy mop elektryczny jest odkurzaczem?

Nie zawsze. Jeżeli nie wykorzystuje przepływu powietrza i podciśnienia do usuwania zabrudzeń, nie odpowiada definicji odkurzacza zawartej w rozporządzeniu nr 666/2013.

Czy prawo do naprawy oznacza darmową naprawę?

Nie. Bezpłatna naprawa może wynikać z odpowiedzialności sprzedawcy albo z gwarancji. Naprawa wykonywana w ramach prawa do naprawy poza tymi okresami może być odpłatna.

Czy po naprawie reklamacyjnej ochrona wydłuży się o 12 miesięcy?

Taki mechanizm przewiduje dyrektywa dla sytuacji, gdy konsument wybiera naprawę w ramach odpowiedzialności sprzedawcy. Sposób stosowania tej zasady w Polsce zależy od krajowych przepisów wdrażających dyrektywę.